Tham Luận

Đông Nam Á:

Thế Cân Bằng Quyền Lực cho Châu Á Thái B́nh Dương

Huỳnh Công Luận

 

LTS: Ư kiến bày tỏ trong bài tham luận là của tác giả, không nhất thiết phản ảnh quan điểm của LMDCVN. 

 

          Đầu năm 2007, trong một báo cáo “Đông Nam Á: Những Cơ Hội Sinh Động cho Sự Cạnh Tranh của Hoa Kỳ” (“Southeast Asia: Dynamic Opportunities for U.S. Competitiveness”), Thomas J. Donohue, Chủ Tịch kiêm Giám Đốc Điều Hành của Pḥng Thương Mại Hoa Kỳ (President & CEO of the U.S. Chamber of Commerce)  đă chỉ ra rằng “Đây là thời gian quan trọng trong bang giao giữa Hoa Kỳ và Đông Nam Á”. Đó là Hiệp Hội 10 quốc gia của khối ASEAN (Association of Southeast Asian Nations), nơi tự hào về nguồn tài nguyên thiên nhiên mà họ đang nắm giữ, gồm dầu khí, rừng, vàng, cao su, các khoán sản khác và đất nông nghiệp.

          “Nơi có nền văn hóa, đạo đức và tôn giáo đa dạng; là nhà của dân số theo Đạo Hồi (Muslim population) ở Indonesia, Malaysia, và Brunei. Các nền kinh tế của ASEAN ḥa nhịp từ Singapore hiện đại, các thị trường có thu nhập trung b́nh của Malaysia và Thailand, lớn mạnh nhanh chóng như Việt Nam và ít phát triển hơn gồm Cambodia và Laos.

Đông Nam Á trong thập niên tới cho Hoa Kỳ cơ hội lớn giúp nền kinh tế lớn mạnh thêm, gia tăng sự cạnh tranh, tạo thêm công việc và xác định sự vững mạnh về an ninh của chúng ta. Sản phẩm mang nhăn hiệu USA đă trở thành quen thuộc với khu vực rộng lớn và giới tiêu thụ trẻ trung ở đây. Mậu dịch với Đông Nam Á sẵn sàng tạo ra khoản 800,000 việc làm cho công dân Hoa Kỳ.”

Quả như vậy, Đông Nam Á chắc chắn sẽ trở thành lực cân bằng chính cho Châu Á Thái B́nh Dương kể từ Thế Kỷ 21này trở đi, sẽ đóng góp vào sự tăng trưởng của kinh tế và an ninh thế giới. Chúng ta cũng sẽ không lầm lẫn khi bảo rằng: Đông Nam Á là lực cân bằng cả cho sự phồn vinh và ḥa b́nh của thế giới kể từ đây.

 

Tại sao và bằng cách nào?

Hơn hai trăm năm trước đây, Hoàng Đế Napoleon III (1804-1821) đă từng cảnh báo: “Con ‘Rồng’ bệnh hoạn Trung Hoa (TH)  đang ngũ say. Hăy để cho nàng ngũ; khi tỉnh giấc, nàng sẽ  rung chuyển thế giới.” (China is sicky, sleeping giant. Let China sleeping; when it wakes, she will shake the world.)

                               

Giữa thập niên 60, Hoa Kỳ đưa quân vào Việt Nam làm lá chắn cho Chủ Nghĩa Cộng Sản của Trung Hoa khỏi tràn xuống Đông Nam Á chính là bảo vệ quyền lợi của Hoa kỳ ngày hôm nay.

Nhưng đây là cuộc chiến vô cùng đắc giá, tiêu hao nhanh chóng cả tiềm năng kinh tế lẫn ḷng tin của dân chúng Hoa Kỳ; đă buộc chính quyền của Tổng Thống Nixon phải rút quân ra khỏi Việt Nam, tạm quên lời cam kết của ḿnh trong 3 bức thơ riêng gởi cho Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu, làm ngơ cho miền Bắc tiến chiếm miền Nam bằng lượng vũ khí áp đảo của Liên Xô lẫn Trung Cộng, bất chấp Hiệp Định Paris và Định Ước Quốc Tế mang chữ kư của 12 quốc gia bảo đảm việc thi hành Hiệp Định này. Đổi lại, Trung Hoa chấp nhận hội nhập Kinh Tế Thị Trường qua thuyết “Mèo Trắng, Mèo Đen” của Đặng Tiểu B́nh. Vậy là, Hoa-Trung vào thời điểm này đă cùng chia xẻ quyền lợi bằng chiến tranh VN. 

Ngày nay, sau 200 năm, Rồng hóa Mèo Trung Hoa đang là mối đe dọa cho an ninh Thế Giới qua món hàng rẽ tiền Bắc Triều Tiên và chính sách chạy đua vũ trang để thực hiện giấc mơ “rung chuyển Thế Giới” bằng chính phương tiện của Hoa Kỳ, Mèo đă ngoạm được nhờ “Kinh Tế Thị Trường Định Hướng XHCN”. Bất hạnh thay, nạn nhân đầu tiên của giấc mơ này lại cũng chính là Việt Nam trước tiên, một quốc gia nhỏ bé đă từng bị tổ tiên của Mèo thống trị cả ngàn năm; vẫn ngạo nghễ tồn tại trên Bản Đồ Thế Giới mà Mèo vừa bạo gan vẽ cái lưỡi ḅ to tướng ngoài biển Đông để xí của người thành của ḿnh bằng răn đe quân sự, sau khi vẽ lại làn ranh “hữu nghị” bằng cuộc chiến không mấy thành công và đầy gian trá.

          Các vấn đề này đă để lộ hành tung bí mật của con Mèo khổng lồ vừa trỗi dậy đang ra sức rung chuyển hành tinh này. Và ai cũng biết rằng chính TT Richard Nixon của Hoa Kỳ đă đánh thức Rồng Trung Hoa để biến nó thành Mèo, hai chưn trước có khả năng vồ gọn khu vực Á Phi, hai chưn sau đủ sức nhận ch́m nơi cư trú của nhân loại vào trận “Đại Hồng Thủy” trong tương lai không xa lắm.

Hoa Kỳ sẽ làm ǵ đây?

Lịch sử đă minh chứng rằng, chiến tranh Triều Tiên và Việt Nam không c̣n là món hàng hấp dẫn cho các quốc gia Đông Nam Á; nhưng sự uy hiếp của Mèo Đen lại càng không chấp nhận được v́ đụng tới quyền lợi sống c̣n của cả Hoa Kỳ lẫn ASEAN. Đă tới lúc Hoa Kỳ áp dụng chiến lược mới: “Răn đe và cạnh tranh” thay v́ “Đứng ngoài mọi tranh chấp”.

 

 ◄ Thượng nghị sĩ Jim Webb của Hoa Kỳ lại nối gót ông John McCain, vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài hai tuần đến năm nước Đông Nam Á bằng một cuộc họp báo tại Hà Nội hôm thứ Tư. “Tại đây, ông một lần nữa nhấn mạnh tới vị thế của khu vực và vai tṛ của Hoa Kỳ trong việc cân bằng quyền lực với Trung Quốc tại đây”  để tạo ra “Một kỷ nguyên chưa từng biết tới” như người bạn vừa là đồng ngũ vừa là đồng nhiệm của ông từng phát họa cách nay vài tháng.

Giới truyền thông đánh giá chuyến công du của vị Thượng Nghị Sĩ Chủ tịch Tiểu Ban Đông Á – Thái B́nh Dương, thuộc Ủy ban Đối ngoại của Thượng Viện Hoa Kỳ là: “'rất đáng chú ư' trong bối cảnh Bắc Kinh đang t́m cách gia tăng ảnh hưởng tại Đông Nam Á cũng như củng cố tuyên bố chủ quyền ở khu vực Biển Đông.” Trước đó ông Webb từng nói rằng “Bắc Kinh 'không chỉ đang t́m cách mở rộng ảnh hưởng kinh tế và chính trị mà c̣n t́m cách mở rộng cả lănh thổ, và 'tiến tŕnh hiện đại hóa quân đội Trung Quốc đang trực tiếp hỗ trợ mục tiêu đó'”.

Nay ông nói: “Chuyến thăm của tôi nhằm mục đích khẳng định tầm quan trọng của khu vực Đông Nam Á đối với nước Mỹ và cũng như bảo đảm, khẳng định với các nhà lănh đạo và nhân dân khu vực này về tầm quan trọng của họ đối với nước Mỹ.”  Và rằng: “T́nh h́nh ở biển Đông 'không đơn giản chỉ là vấn đề hải quân nước này đối trọng với nước khác', mà là 'sự cần thiết của Hoa Kỳ trong việc cân bằng sức mạnh của các nước trong khu vực.”

Về chiến lược mới, ông Web cho rằng “Hoa Kỳ cần phải có hành động cụ thể hơn trong việc bảo vệ lợi ích của ḿnh ở khu vực Đông Nam Á, nhưng 'không phải bằng quân sự mà bằng các biện pháp ngoại giao và vị thế của Hoa Kỳ'.” và rằng: “Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất có khả năng duy tŕ an ninh trong vùng. Thế bảo lănh này rất quan trọng để các quốc gia Đông Nam Á có thể yên tâm phát triển kinh tế mà không bị hù dọa.”

 Điểm đặc biệt trong chuyến đi này, TNS Jim Webb là nhà lập pháp Mỹ đầu tiên thăm lại Rangoon trong hơn thập niên qua. Việc ông thuyết phục được nhà cầm quyền Miến Điện trả tự do cho công dân Mỹ John Yettaw, người bị tù vì đột nhập nhà bà Suu Kyi, cũng như được gặp mặt vị lănh tụ đối lập này. Thành quả mang tính tượng trưng đó cho chúng ta hy vọng ở vai tṛ tích cực hơn của Miến Điện trong việc hội nhập khối ASEAN qua đường lối cởi mở hơn.

Năm quốc gia mà TNS Jim Webb đến thăm kỳ này chính là các nước tiền đồn của ASEAN, đang chịu áp lực nặng nề trước họa xâm lăng của Mèo khổng lồ Trung Hoa. Việt Nam lại trực diện đối đầu cả trên đất liền và lănh hải. Là một quốc gia bị chinh chiến triền miên chỉ v́ ở cạnh chú Mèo đầy tham vọng. VN có truyền thống chống ngoại xâm không ai có thể phủ nhận được. Nếu không sợ nhầm lẫn, có thể gọi là “Do Thái của Phương Đông”, v́ Do Thái cũng tồn tại bên anh khổng lồ Ả Rập; đă từng bị xóa sổ trên bản đồ mà vẫn tái lập quốc và giữ vững vị thế chiến lược của ḿnh.

Chính vị thế chiến lược cả về địa lư chính trị lẫn truyền thống chống ngoại xâm mà TNS Webb đă quay lại Việt Nam và nói rằng: “Tôi đă nêu vấn đề này trong nhiều cuộc gặp và trong cả chuyến đi này. Điểm quan trọng nhất là Mỹ phải duy tŕ được mối liên hệ lịch sử với các nước ở Đông Nam Á để duy tŕ sự cân bằng với các cường quốc đang trỗi dậy. Tôi tin rằng điều đó có ư nghĩa cả về mặt kinh tế, lẫn ngoại giao đối với các nước như Hoa Kỳ cũng như các nước có liên quan như Việt Nam. Washington sẵn sàng trở thành một sức mạnh cân bằng với Trung Quốc ở khu vực'.”

Đây chính là cơ hội cho cả Hoa Kỳ lẫn các quốc gia Đông Nam Á trong đó có Việt Nam. Tại sao?

Giữa hai anh khổng lồ Trung Hoa và Ấn Độ với dân số gần bằng nửa thế giới, lại trên đà thừa thắng xông lên. Sau khủng hoảng, Mèo và Sư Tử sẽ cạnh tranh quyết liệt do nhu cầu sinh tồn. Kế hoạch làm giàu bằng cơ bắp và đôi chưn luôn thích “nhảy vọt” đă giúp Mèo có bị tiền khá đồ sộ, nhưng đang bị lún sâu trong vấn nạn môi trường; chính là đại họa chẳng những cho người Trung Quốc mà cả Thế Giới. Sư Tử th́ khác hẵn, dùng trí tuệ để kiếm tiền; tuy ít hơn nhưng tạo được cái nền rất vững chắc: hạ tầng cơ sở vừa hoàn chỉnh, tài nguyên không bị hủy hoại, suy thoái nhẹ v́ làm dịch vụ và nông nghiệp nhiều hơn hàng xuất khẩu.

Hoa Kỳ chỉ cần tăng qui chế ưu đăi một chút cho Sư Tử và vùng Đông Nam Á là cán cân kinh tế sẽ quân b́nh ngay; v́ khi đó Mèo sẽ thành Rùa mà Sư Tử th́ nhanh hơn Thỏ v́ không phải bước lùi để sửa môi trường như Mèo.

Anh Hai Hoa Kỳ cứ “bảo đảm” cho ASEAN được hưởng ḥa b́nh, dân ở đây sẽ rủng rỉnh làm hàng cao cấp cho Anh Hai, bán lại cho Mèo, Sư Tử và thế giới; tạo cảnh trí thật huy hoàng cho bà con về đây trẫy hội; xây Đại Học thật nhiều cho bà con về học. Chỉ cần ba việc đó là Anh Hai lấy lại cả vốn lẫn lời từ thời chiến tranh Triều Tiên và Việt Nam không thiếu một xu nào. Dân bản địa cũng nhờ đó mà ăn nên làm ra nhờ thế cân bằng ấy.

Tuy nhiên, từ vận động của Lập Pháp cho tới thương thảo của Hành Pháp hăy c̣n xa. Ngắn hạn th́ trông vào chuyến Trung du của TT Obama vào cuối năm nay; trung hạn, nh́n xem lệnh cấm bán vũ khí của Hoa Kỳ cho VN bao giờ được mở; dài hạn hăy chờ xem Mèo và Sư Tử có thư hùng một trận hay không. Thời gian mà các nhà Dân Chủ trong nước phải học kinh nghiệm qua nhà tù sẽ tùy thuộc vào các mốc thời gian này.

“Gặp thời thế, thế thời phải thế.” Tù cũng là quyền lợi hỗ tương giữa chính quyền, cá nhân của các nhà tranh đấu, và phong trào Dân Chủ trong tương lai khi đất nước cần vậy.

 

Huỳnh Công Luận

Tháng 8, 2009

 

*****