Kỷ Niệm 20 năm thống nhứt nước Đức

Kỷ Niệm 20 năm thống nhứt nước Đức.

Huỳnh Công Luận

Ngày 27-6-1989, ngoại trưởng Hungary Horn Gyula và người đồng nhiệm Áo, ông Alois Mock, đã tham dự một lễ tháo dỡ trọng thể “bức màn sắt” tại thành phố biên giới phía Tây Sopron, trước đông đảo ký giả đến từ mọi nơi trên thế giới. Chính biến cố này đã giúp hàng ngàn người dân Đông Đức chạy thoát qua Tây Đức bằng cửa ngõ Hungary vào ngày 11 tháng 9 năm 1989, mở đầu cho việc thống nhứt nước Đức trong hòa bình và thịnh trị bằng biến cố giựt sập toàn bộ bức màn sắt vào ngày 11 tháng 9 năm 1989. Nhân kỷ niệm 20 năm cho biến cố lịch sử này, chúng ta sẽ tìm hiểu ai đã chủ trương phá bỏ Bức Tường Berlin, và rút ra bài học từ cuộc cách mạng ấy.

$C:\Users\Guest\Pictures\1246368658_nv.jpg$

Ngoại trưởng Hungary Horn Gyula và người đồng nhiệm Áo Alois Mock sau khi “cắt rào” (Sopron, 27-6-1989) - Ảnh: Rédei Ferenc (“Tự do Nhân dân”)

Ai phá bỏ Bức Tường Bá Linh?

Tháng 8 vừa qua, một người Đông Đức nay trở thành Thủ Tướng Cộng Hòa Liên Bang Đức, bà Angela Merkel, lên tiếng “Hungary cách đây 20 năm, tháng 8-1989, đã mở cửa biên giới của mình, để cho hơn 60 nghìn người Đông Đức thoát ra, dẫn tới sự kiện bức tường Berlin sụp đổ.”

Theo nhà báo Huy Đức: “Tại bảo tàng Bức tường Berlin, có một đoạn video gần như được liên tục phát, đó là trích đoạn phát biểu ngày 12-6-1987 của Tổng thống Mỹ Ronald Reagan: “Mr. Gorbachev, hãy phá bỏ bức tường này”. Thật khó để xác định ai là người đóng vai trò chính để kết thúc chiến tranh lạnh. Tuy nhiên, có thể bức tường Berlin đã không sụp đổ nếu như tháng 3-1989, Thủ tướng Hungary, Miklos Nemeth, khi có ý định “tháo gỡ hàng rào kẽm gai dọc theo biên giới” không nhận được tín hiệu từ ông Gorbachev: “Vấn đề an ninh biên giới là việc của ông Nemeth”. [1]

Trong bài bình luận 'Chúng tôi muốn đổi mới', Brian Hanrahan đã mô tả ông Mikhail Gorbachev như là người đã tỏ ra rất bình thản về giai đoạn ông là lãnh đạo cuối cùng của Liên Bang Xô Viết. “Chính các sách lược mà ông áp dụng đã đưa đến các cuộc cách mạng hồi năm 1989, xóa đi chủ nghĩa cộng sản tại Đông Âu.” [2]

Ông Gorbachev cũng được lịch sử cận đại ghi nhận như một người quyết tâm đổi mới về chính trị cho nước Nga và đem lại cuộc cách mạng cho Đông Âu. Nếu không đủ quyết tâm, ông đã khó vượt qua sự do dự của Tây Âu nơi mà các nhà lãnh đạo như Thủ tướng của Anh bà Thatcher và Tổng thống Pháp, ông Mitterrand đều tựa vào ông và muốn ngưng tiến trình tái thống nhất nước Đức.

Ông nói: "Họ nhất mực nói rằng không nên tái thống nhất, và phải ngưng tiến trình này lại."

"Tôi hỏi họ là họ có đề nghị gì không. Họ chỉ có mỗi một đề nghị : đó là phải có một ai đó rút các củ khoai mà họ đang nướng ra khỏi đống lửa."

Ông nói rằng họ muốn tôi nói "không" với tiến trình tái thống nhất và gởi quân đội tới nước Đức. Ông nói tiếp: "Thật là vô trách nhiệm. Họ sai lầm hết cả rồi."

Ông lập đi lập lại câu: " Họ sai lầm hết cả rồi."

Sự nghi ngại của các nhà lãnh đạo Tây Âu đã không làm ông Gorbachev chùn bước và kết quả là Bức Tường Berlin sụp đổ và tiếp theo đó, “nước Đức đã chạy hết tốc độ để hướng về mục tiêu tái thống nhất đất nước.”

Như vậy công đầu trong việc phá bỏ Bức Tường Berlin chính là sáng kiến của Tổng Thống Hoa Kỳ Ronald W. Reagan và sự quyết tâm từ Tổng Bí Thư cuối cùng của Liên bang Sô Viết, ông Mikhail Gorbachev.

Bài Học từ Cuộc Cách Mạng 1989 tại Đông Âu

Ngoài việc đóng góp một trật tự mới cho thế giới sau cuộc khủng hoảng kinh tế của thập niên 80, cuộc cách mạng 1989 còn mang lại cho Dân Nga một số quyền tự do căn bản mà trước đó họ không được hưởng, đặc biệt là quyền tự do ngôn luận. Tuy nhiên về quyền bầu cử thì chưa hẵn được tự do theo đúng nghĩa của nó như ông Gorbachev nói với phóng viên Brian: "Nói là một trong các nước có giáo dục nhất trên thế giới nhưng lại không có được bầu cử, nói ngắn gọn, không có được bầu cử thật sự mà là bầu cử nửa vời, vì người dân chỉ có một ứng viên để lựa chọn."

Xét như vậy thì việc thay đổi tên nước, quốc kỳ và sữa hiến pháp đã không đem lại cho dân Nga tất cả những điều mơ ước của họ.

Nhân vật lãnh đạo cuộc cách mạng, ông Gorbachev tuy được giải Nobel Hòa Bình năm 1990, được một quỹ Foundation đồ sộ trong một tòa nhà hiện đại ở vùng ngoại ô Moscow không khác gì một thư viện của các Tổng Thống Mỹ gồm văn khố, thư viện và nơi triển lãm các giải thưởng và vật lưu niệm về vị Tổng Thống ấy. “Mặc dù được cả thế giới tán dương công đức, nhưng trong sinh hoạt chính trị của nước Nga, ông Gorbachov được coi như là ‘một người chết rồi’".

Đối với chính quyền hậu cách mạng, theo nhận xét của Brian, ông đã chọn lời nói một cách rất cẩn trọng, tán dương cá nhân ông Vladimir Putin như là một người đã đem lại sự ổn định được đất nước; tuy nhiên, ông cũng đã để lộ cho mọi người hiểu rõ rằng ông đã nhận ra rất nhiều “sai trái trong cách điều hành nước Nga hiện nay.”

<= Ông Gorbachov và bà Thatcher

“Ông nói rằng đảng Nước Nga Thống Nhất (United Russia), tức là đảng chủ lực ủng hộ ông Putin, như là một bản sao nhòe của đảng Cộng Sản dưới thời Liên Xô. Và ông tin rằng nước Nga ngày nay cần dân chủ nhiều hơn.

Chúng tôi cần biến đổi đất nước, chúng tôi cần hiện đại hóa đất nước.

Đổi mới đất nước không thể thực hiện được bằng áp lực, bằng cách ban hành luật lệ và thông tư nghị quyết. Đổi mới đất nước chỉ có thể thực hiện được qua tinh thần dân chủ, bằng cách lập ra một môi trường tự do và dân chủ với sự tham gia của đông đảo quần chúng."

Và đó chính là “điều người dân Nga phải chọn lựa, mà không cần đến những lời thuyết giảng từ thế giới bên ngoài.”

Dù sao thì cuộc cách mạng 1989 đã giúp cho dân Nga làm quen với nếp sống tự do và dân chủ; một yếu tố cần và đủ để canh tân đất nước một cách có hiệu quả sau này.

Ngược lại, Trung Hoa tuy tuy làm được bước nhảy vọt về kinh tế và quân sự mà họ gọi là Bốn Hiện Đại sau cuộc cách mạng 1989; nhưng vì thiếu môi trường tự do và dân chủ, nước này đang đối mặt nhiều vấn nạn mà tìm lối ra không phải dễ. Một là tài nguyên bị cạn kiệt do chăm chăm vào xuất cảng; hai là nguồn năng lượng từ than đá để đáp ứng nhu cầu cấp thời đã khiến quốc gia này trở thành thủ phạm số một của vấn nạn nóng ấm toàn cầu; các đập thủy điện khổng lồ từ Trung Hoa đã hủy hoại một phần không nhỏ các vựa lúa và ngư trường ở Hạ Lưu sông Mekong; nguồn nước uống cho 1,6 tỷ dân của họ cũng đang cạn kiệt dần do ô nhiễm nặng. Tham nhũng, bất công và khoản cách giàu nghèo cũng là sản phẩm chính của “độc tài toàn trị” núp sau nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Tệ hại hơn nữa, vì tham vọng bành trướng, các lân bang đã dần dần trở thành lực đối kháng; đang trỗi dậy dựa vào thế “cân bằng quyền lực” của Hoa Kỳ cùng lúc với phong trào đòi tự trị đang lớn mạnh trong nước. “Tứ bề thọ địch” rối đấy.

Từ các khuyết tật của cuộc đổi mới ở Trung Hoa, nước Nga có nhiều hy vọng sánh vai cùng Ấn Độ qua mặt anh láng giềng không mấy lương thiện sau thời kỳ đại suy thoái kinh tế này.

Thay Lời Kết

Cuộc cách mạng 1989 tại Đông Âu rõ ràng đã cho nước Đức một cơ hội bằng vàng để trở thành cường quốc kinh tế và thực sự ổn định về mặt xã hội, một nước công nghiệp phát triển đứng hàng thứ ba sau Hoa Kỳ và Nhựt. Được như vậy là vì họ đã tỏ rõ quyết tâm đoàn kết, thống nhứt dân tộc bằng mọi giá, không so cựa được thua và tiến lên từ nền tảng Tự Do và Dân Chủ Pháp Trị của một nước Cộng Hòa Liên Bang.

Nước Nga, tuy có được một lãnh tụ quyết tâm đổi mới, nhưng không thể lôi cỗ xe XHCN khổng lồ ra khỏi cái nôi mà dân Nga đã ngủ trong đó ngót 7 thập niên. Một là thời gian quá ngắn; dù tài ba đến đâu, ông Gorbachev cũng không thể vừa đem lại Tự Do, Dân Chủ vừa canh tân đất nước trong nhiệm kỳ ngắn ngủi của ông ấy. Hai là vấn đề nhân sự; chính quyền đã quen dùng thông tư, nghị quyết để trị dân trong thời gian dài như thế; rồi dân Nga cũng đã quen như vậy, coi đó là nếp sống bình thường. Đây là lý do chính khiến nước Nga đã trở nên hỗn loạn, làm tiền đề cho sự xuất hiện của Putin; và sau 20 năm, Nga đang ở đoạn giữa của tiến trình dân chủ và vẫn chưa phải là thành viên của WTO.

Cuộc đại khủng hoảng kỳ này, chúng ta hãy còn quá sớm để kết luận là kinh tế có thực sự hồi phục; hay chỉ mới hồi dương trước khi tuộc dốc phi mã, để rồi nhơn loại phải chứng kiến thêm một cuộc chiến mới để tái lập trật tự cho hành tinh này. Dù ở tình huống nào, cuộc cách mạng 1989 sẽ được tái tục trong thế giới Cộng Sản và các nước đang phát triển vì nhu cầu Sinh Tồn của mỗi nước.

Việt Nam và khối ASEAN cần chiêm nghiệm cơ may thoát hiểm dựa vào kinh nghiệm của Cộng Hòa Liên Bang Đức cách đây hai thập niên. Không do dự, chạy hết tốc độ để thống nhứt trong hòa thuận, đoàn kết và trật tự chính là yếu tố thành công của họ ngoài dự đoán của Tây Âu; CHLB Đức đã hưởng lợi tối đa từ cuộc cách mạng 1989 vậy.

Tài liệu tham khảo:

[1] Huy Đức, Bức Tường Berlin; BBC NEWS; Cập nhật: 11:56 GMT - thứ năm, 27 tháng 8, 2009

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/08/090827_buctuong_berlin.shtml [2] Brian Hanrahan, BBC News; Chúng tôi muốn đổi mới. Cập nhật: 15:25 GMT - thứ hai, 21 tháng 9, 2009; http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2009/09/090921_gorbachov.shtml